abanges———:Beceriksiz, akılsız
abli ——— :Yelkeni yukarıda tutmak için kayığın serenine bağlanan ip
abohomis etmek——— Y,-apo ön eki -den uzağa anlamında) Lazut yapraklarını (humi) sıyırıp çıkarmak
abomolis ——— :Zorlukla, son anda (Y,-apo ön eki ve Yunanca molis zorlukla)
abore ——— :zayıf, takatsiz, halsiz (Y, fakir)
aboşimas ——— :Ekili tarlanın yağmurdan zarar görmesi (Y)
aboşkevaris ——— :Çevreyi toplama (Y)
abraş ——— :İri yarı, biçimsiz, çiçek hastalığına tutulmuş insanlara denilir
absimat ——— :Kıvılcım (R)
absimisa ——— :Ateş böceği (R)
absimon ——— :Ateş
abstamlis ——— üşürmek (R)
abuskal ———:İnsanın kendine iş edindiği şey
adoha ——— :İri, büyük
afana ——— :Bereketsiz, verimsiz, harap
afgun ——— :İnek gübresi, ahbun (E, gübre)
afgurmak ——— :Havlamak, edepsizce konuşmak
aftoz ——— :Yar, sevgili, canan, maşuka
agitmek ———:Götürmek, alıp götürmek
agos ——— :Sabanın tarlada bıraktığı iz, hagos (E)
ağirlık ——— :Gelinlik, Gelin için yapılan eşya ve takı
ağrem ——— :Ekilmemiş tarla, yabani, ıssız (Y,ayrio vahşi)
ağrembela ——— :Yaban üzümü
ağremilo ———:Yaban elması
ağu ——— :Zehir
ahan ——— :İşte ( Ahana, ahaniya şeklinde kullanılır)
ahbun ——— :İnek gübresi, afgun (E, gübre)
ahriyan ——— :Kötü yürekli, pis, zalim
akamat ——— :Verimsiz, boş, tembel
akarina ——— :Suyun akması, akım yönü
alaf ———:Yulaf (A,hayvan yemi)
alahta ———:İneklerin yediği büyük yapraklı ot türü
alaşa ———:[1] Horon oynarken söylenen çömel kalk komutu, şimula [2] Haşarı, yaramaz çocuk
alata ———:Çam ağacı
alaturbiya ———:Denize girmenin sağlığa yararlı olduğunu inanılan gün (İ)
alikonda ———:Deniz anası
alobos ———:Dalganın köpüğü
aloşo ———:Buğday sütlacı
ambeliza ———:Çiçek veren bir asma (Y, bağ, asma)
ameş ———:Korkak, saf
ana babula ———:Ana baba günü, mahşer
anagodos ———:Keder, sıkıntı (R)
analislatmak ———:Açmak, gevşetmek (Y)
anapa pahlasu ———:Sürmene’de bir fasülye türü
ander gaybana ———:Yok olasica, Allah Belanı versin
ander ———:Metruk, cansız, işe yaramayan, çirkin,
andi ———:Bez dokuma tezgahı (Rize’de de)
andırhana ———:Koca yemiş, sarı bir meyva
andon ———:Uygunsuz kadın, aşifte
aner galmak ———:Yok olmak, ölüden arta kalmak
angona ———:Bölgeye özgü gri renkli bir kör yılan (Y, angos, yılan)
angros etmek ——— :Uyuşmak (R)
angur ———:Hıyar, kaba adam, penis (Y, anguri, hıyar)
aniç ———:Bit yumurtası
ankli ———:Çok zayıf (R)
ankmak ———:Bahsetmek, anmak
antrigoz etmek ——— :Suyu aşlamak (Y, anti, karşıt; krios, soğuk)
anuk ———:Dağ nanesi (E,F,A)
anuk ———:Nane kokulu bitki
anzorat ———:Rakı
aposkal ———:Yarım bırakılmış iş, iş yeri (Y, aposholisis, meslek)
apotrak ———:Yabani yerlerde yetişen eşek dikeni
april ———:Nisan ayı (Y)
apsumati ———:Mangaldaki kül (R)
ar etmek ———:Utanmak (A)
ar etmek ———:Utanmak
araccin ———:Takke
arahana ———:Örümcek
arasta ———:Pazar yeri
arey ———:Tamam, yeterli
argosup ———:Bakır, bakırdan yapılmış kazan (R, halgosup; Y halkos, bakır)
arkuri ———:Bir şeyin tersiniiltizam etmek
aruk ———:Zayıf, cılız
astos ———:Tembel adam
aşağa vurmak ———:Düşmek
aşkar ———:Lekesiz, ayan, aşikar
aşşebar ———:Keser
ateşluk ———:Evin içinde ateş yakılan yer, ocak, şömine
atlamak ———:Mısır kocanıv.s ayıklamak, mısır fidelerini seyreklemek
atma türki ———:Karşılıklı mani söylemek
avanak ———:zavallı
avara ———:işsiz (F, avare)
avat ———:Yemişleri hayvanlara yedirilen bir yabani bitki (R)
avroş ———:Taş, döşeme, tuzak (R)
avu ———:Zehir
ayan ———:Havanın berraklığı
ayazma ———:Kusal su, şifalı su
ayeser ———:Ağustos ayı
aynali tüfek ———:Dürbünlü tüfek (F)
ayorit ———:Kasım ayı (R)
azder ———:Ejderha, Sürmene’de Azdehar (F)
babiza ———:Çömlek, Sürmene’de babica
babulhana ———:Karmakarışık eşyaları intizamsız, keşmekei içindeki yer
bada ———:Saman (F)
badama ———:Köy evlerinin ön taraflarındaki küçük sofa
badila ———:El sepeti
badilas ———:Karın yoğun şekilde yağışı
bagorya ———:Yengeç
bağa ———:Bana (T)
bakraç ———:Süt mayalanan kap
balak ———:Ayı yavrusu (T)
balalos ———:Aptal, deli (Y, palavos)
bali ———:Hayvanların ahırda bağlandığı yer
balike ———:Sevgili kardeşim
bandi ———:Ahırda ineğin otlarının konulduğu yer, panti
baragame ———:Sürmene’de ocak yanı, parakami (Y, para, yakın;haminos ocak), Baragami
bardo ———:Dişi çakal, pardi (R)
barenim ———:Lakap, takma ad, paronim (Y, paromin)
barhana ———:Kervan
baromana ———:Doğum yapmış kadına götürülen yemekler, dadı, paromana (Y, para, yakın; mana, dadı)
batoma ———:Döşeme, zemin, basamak, patoma, patima (Y, patoma, döşeme)
bebes ———:Çarığın içine konulan bez parçaları
bedeliza elması ———:Bir elma türü
bedeliza ———:Kelebek, pedelize (Y, petalouda)
beplasen ———:İsyan etmek, kabullenmemek (R)
bestar ———:Gelişme bozukluğu olan çocuk (R)
beşko ———:Küçük yuvarlak soba, peşko (Rusça peş soba, – ka Rumca küçültme eki)
bet ———:Çirkin
bevi ———:Erkek
beyuk ———:Büyük
bezircanaş ———:Mısır ekmeği kırıntılarından yağ ve peynirle yapılan bir yemek
bibil ———:Fasülye filizi, filiz, çocuk penisi
biçinayı ———:Ekim
bihamal ———:Her halükarda, hemen
bilama ———:Az, biraz
bileki ———:Mısır ekmeği pişirmeye yarıyan taş, düz zemin, pileki (Y, düz zemin)
bilobo ———:Yavrum (R)
biron ———:Çatal, piron
bişe ———:Biraz, az miktarda (A)
bitemi ———:Bir karış, uzunluk ölçüsü, pitemi
bobos ———:Yabani hayvan, öcü, çocukları korkutmak için kullanılan kelime
bodur ———:Kadınların iş yaparken giydikleri pantolon, potur
bokyiyen ———:Kızgınlık anında kullanılır (T)
bolaki ———:Belki, keşke
buba ———:Baba
buldur ———:Geçen sene
buli ———:Sevgili, yavru, kuş, puli (Y,pouli)
bumbur ———:Yabani arı cinsi
buzak ———:Buzağı
büyük traz ———:Dokuz taş oyunu (R, triz,üçüncü)
cağ ———:Çorap örmek için kullanılan şişler (E)
cahana ———:Yengeç, zahana
caleps ———:Sürmene’de Fındığın içini çıkarmak, kabuğunu soymak, kanzilis etmek
came ———:Cami (A)
cameş ———:Manda
cangalak ———:Dangalak
capula ———:Ayakkabı
cauklamak ——— :Tırmalamak
cazi ———:Cadı (F)
cecim ——— :Sürmene’de yere serilen yünlü dokuma
celeb ———:Hayvan satın alıp kesen kasap
celepter ———:Kervan başı
cibur ———:Ufak tefek
cicil ———:Solucan
cicoz ———:Üç taş oyunu
cicuk ———:civciv, tavuk yavrusu (F)
cimlin ———:Serçe (R, zimlin)
cinak ——— :Sürmene’de küçük bok
cincilis ———:Kaymak, toprağın kayması (R, cincilis)
cinya ———:Sürmene’de sümük
civrik ———:İplik makarası
cubuş ——— :Meyve koçanı
cucul ——— :Erkek çocuk penisi, Lili
cuğri ——— :Armut koçanı
cuhumbal ——— :Kılıksız
culuf ———:Fındığı saran yeşil koçan
cumur ———:Mısır ekmeğinden Trabzon yağıyla yapılan yapılan yemek
çablama ———:Dama enliğine konan tahta
çaça ———:Bir tür küçük balık
çağa ——— :Henüz bir yaşına girmemiş çocuk
çahçapuris ——— :Çocuğa şiddetle bağırmak
çahra ——— :Çırnık ( Rize’de de)
çakmaklı ——— :eski tip tüfek
çapana ——— :Kapı menteşesi ( Rize’de de)
çapar ——— :Bir nevi sandal
çapıta ——— :Büyük sandal
çapli ———:Hamsi şişte
çapula ——— :Kaliteli deriden yapılan çarık türü
çaput ——— :Bez parçası
çarçel ———:Serander döşemesi
çarık ———:İnek derisi kurutularak yapılan bir çeşit ayakkabı
çaşut ———:Casus
çatlankavuk ———:Kavrulmuş mısır
çaygara ———:İçinde küçük taşlar, kumlar bulunan toprak
çaygara ———:Kaynak, Dere kenarında kaynayan su
çaynik ———:Çaydanlık
çeli ———:Mısır, karalahana v.s. sapı
çepel ———:Yağmurlu, çamurlu
çepni koyuni ———:Yöreye Çepnilerin getirdiği uzun kuyruklu koyun
çepni ——— :Giresun ve Trabzon’un Ağasar yöresinde yaşıyan Türkmen aşireti
çikir ———:Fındık, çay toplanırken kullanılan bele takılan torba
çir ——— :Baba
çivit ——— :Çekirdek
çonoşi ——— :Odun parçaları ( Rize’de de)
çor ———:Kar eriten hava
çulluk ———:Çok eskimiş (A, cull, kıldan yapılmış kaba dokuma)
çunuşi ———:Kırdaki odun parçaları
çuran ———:Diken (Çuğran şeklindede söylenir)
çuraniye ———:Akasya ağacı
çuva ———:Eskiden giyilen üç etek ve kadın yeleği
çümef ——— :Uymak
çürük ayı ———:Temmuz
daduk ———:Çocuk dilinde ayak (E, tat, ayak)
dadulis etmek ———:İtiraz etmek (Y, diadilono)
dağa ———:Oturak
dahtabaş ——— :Balkon
daktura ——— :El sepeti
dalyan ———:Sığ
dandanaz ———:Buğday temizlemekte kullanılan alet (Y, tantalikso)
daun ——— :Cin, peri
davara ———:Gece uykusunda insanı boğmaya çalışan görünmez bir varlık
dendena ———:Dantel (Temtene de denilir)
deşürmek ——— :Toplamak, Devşirmek
di di ———:Köpek, hayvan kovalama sesi
dialdi ———:Bez dokunurken tellerin açılması
diğar ———:Tava
dingoz ———:İnatçı
dinklişifra ———:Gereksiz, yersiz ufak tefek şeyler (R)
dırani ———:Çatı
direni ——— :Tavan arası
dirgona ———:Vatoz balığı, Bir çeşit kuş (Y, triyoni, güvercin), dirvana, dirvanos
dirvana ———:Vatoz balığı, Bir çeşit kuş (Y, triyoni, güvercin), dirgona, divranos
dişeri ———:İki avuç dolusu
divranos ———:Vatoz balığı, Bir çeşit kuş (Y, triyoni, güvercin)
diyosi ———:Bez dokunurken kullanılan iplik
diza ———:Kene (R), tiza, tiz
dizman ———:Şeytan (Y, dusmanis)
dönme tavasi ———:Hamsi kızartırken çevirmek için kullanılan kapaklı tava
döşürmek ———:Dalından fındık, meyva v.s. toplamak
draşas ——— erinin sertleşmesi
duman ———:Sis
egi ———:Sürmene’de kadınlara hitap şekli
elektirik ———:El feneri
emen ———:Çocuk oyunlarında kullanılan bir terim, oyunda hedef olan kişi
emice ———:Amca (R, omicekas)
eniş ———:Aşağı, iniş, meyil
enuk ———:Köpek yavrusu
ereti ———:Emanet, geçici
eriş ———:Mekik ipliğine mukabil ketenin asıl zeminini teşkil eden ve tarağın dişlerinden geçirilmiş olan iplikler
eşkebir ———:Yaban arısı
eşkin ———:Filiz, fındık fidanı (Y, oksinos)
etiş etmek ———:Gürültü
evlek ———:Hendek , küçük su yolu, sıra sıra anlamında da kullanılır ( evlek evlek)
evza ———:Kibrit (A), eza
eyiv ——— :Keçi
eza ———:Kibrit (A), evza
ezve ———:Kirpi (Y, asvos)
fa ———:Yemek
fasal ———:Otlayan hayvanın ipini bağlamak için yere çakılan kazık
faska ———:Kabarkık, şişlik, bir çeşit dağ yemişi (Y, phouska), fuska, fiska, fisto
fastarak ———:Sevimli kız çocuğu
fatuk ———:Kazılmış çukur yer
feçan ———:Ocak üzerinde mısır kurutmak için kullanılan tahtalar
feleka ———:Ahırda inekleri bağlamak için kullanılan kazığa geçen halka
felemidi ———:Çeyiz sandığının yan gözü (Y), felemit
felemit ———:Çeyiz sandığının yan gözü (Y), felemidi
feli ———:Dilim, Kabak dilimi (Y, flios, soymak), filisi
feluka ——— :Kayık
ferbela ———:Süslü, gösterişli (Y, frambalas; İ, falbala)
ferbelali ———:Bir çeşit etek (Y,İ)
fermene ———:Önü açık, süslemeleri olan yelek (Y)
fikoko ———:Böğürtlen
filesur ———:İnce giysi (Y)
filisi ——— ilim, Kabak dilimi (Y, flios, soymak), fili
filister ———:Hartoma satırı (Y)
firahti ———:Tarla kenarındaki kazıkların üstüne örülen çember, çit (Y, frahtis, çit)
firavu ——— :Yün eğirme aleti
firfila ——— :Fırınlanmış elma (Y)
fiska ——— :Kabarkık, şişlik, bir çeşit dağ yemişi (Y, phouska), fuska, faska, fisto
fisko ———:Taflanın iyi olmayan cinsi
fiskul ———:Kabarmış, şişmiş (Y, fuskoma, şişmek)
fistil ———:İltihap (L, pistula, sivilce)
fisto ———:Kabarkık, şişlik, bir çeşit dağ yemişi (Y, phouska), fuska, fiska, faska
fol ———:Tavuk kümesi, hayvan yuvası (Y, folea, kuş yuvası)
fola ———:Oyun yeri (Y)
folit ———:Kabak tohumu dikilen yer
folluk ——— :Argoda kadınların cinsel organı (Y)
for ———:Giymek
fosi ———:İz, çukur
foter ———:Şapka
fotul ———:Aksi, sinirli adam (R)
fotula ———:Ekmek
fuça ———:Mısır koçanının yaprakları
fuduş ———:İneğin sütünü kesilmesi
fufu ———:Yara, bere, furful
fufuli ———:Sivilce (R), Rize’de fufudi
fufuza ———:Çıt kırıldım, her şeyden şikayetçi adam (R)
furful ———:Yara, bere, fufu
furfula ———:Hoşaf
furno ———:Kurbağa (Y, furnos, kurbağa)
fusan ———:Kepek, mısır yarmasının kabukları (Y,ptisani;R, futzanin)
fuska ———:Kabarkık, şişlik, bir çeşit dağ yemişi (Y, phouska), fiska, faska, fisto
fustul ———:Püsküle benzeyen şeyler
fuştul ———:Talaş
fuzan ———:Hububatın kepeği
gabak felisi ——— :Kabak dilimi
gaban ———:Yamaç, toprak birikimi
gabiz ———:Haraç
gada ———:Kardeş, dost, kardeşim
gadan almak ———:Feda etmek
gaful ———:Dikenli ve küçük ağaçlardan müteşekkil meşçere
gaga ———:Eğlencelik, çerez, fındık (Y, kokkali ; Lazca kokali ;Gürcüce kakali)
gagart ———:Zincir kancası
gagoş ———:Kötü (Y, kakos)
galafika ———:Arka sepeti
galege ———:Küçük dana
galovriya ———:Sakin, uyuşuk, hımbıl (Y, kalmaro, sakin)
gambo ———:Lahanaya dadanan böcek (Y, hampia; R, hampia, tırtıl)
gamboki ———:Gerdani iri adam
gancolis ———:Yarı pişmiş
gancoz ———:Hasis, tamahkar
ganker ——— :Boğa
ganzi ———:Fındık içi, sarmısak dişi, kanzi
gara sakiz ——— :zift
gargalak ——— ere kenarındaki dal, ağaç parçaları
gargaris ———:Yaygara, gürültü
gaskam ———:Sert toprak
gaviya ———:Odun yığını
gaybana ———:Menfur şey (A)
gayde ———:Şarkı türkü
gayuk suyadur ——— :Kayık denizdedir
gazel ———:Kuru yaprak
gecekuşi ———:Yarasa
geçme ———:Kılıf, yastık kılıfı
gelin elması ———:Elma türü
gelurum kopa kopa ———:Gelirim koşarak
gevo ———:Tabak
gezi ——— :Bir kumaş ismi
gidak ——— :Keçi yavrusu
gidali ——— :Meyve toplamak iin ucuna torba takılmış uzun saplı sırık
gıdı gıdı ——— :Keçileri çağırmak için söylenir
gili gili ——— :Buzakları çağırma yöntemi
gilli ——— :Sabun
ginişanap ——— :Bir armut türü
giran ———:Tümsek
gırnap ——— :Sicim
gırziya ———:Tarlayı iki üç karış derinliğinde kazmak
gıvitça ———:Sürmene’de sepet
gıvrişuk ———:Kıvırcık saç
go aşa ——— :Aşağı indir, yere koy
godesbana ———:Hamarat kadın
godik ——— :Çocuk, köpek yavrusu, gudiba, kutavi
godila ——— üzlük
godila ——— :Ense
gofrak ———:İçi çürümüş yaşlı ağaçlara denir
gofraklamak ———:Yaşlanmak
gogliz ——— :sümüklü böcek
goginap ———:Kırmızı armut (R)
goginoforode ———:Soğuktan kızarmak (R)
gogiya ———:Mısır yemeği (Y, kokkos, hububat)
gogiza ———:Boğmaca hastalığı (Y, hohitizo)
gogo ———:Cin, yaratık, çocuklar gogo geliyor diye korkutulurdu
gogorina ———:Su tavuğu (Y, haharinos)
goğor ——— :Bok
gohlis ——— :Trabzonda salyangoz, Sürmene’de gohle, Rizede kohlid (Y, koholi)
gokir ——— :Becerikli, verimli (Y)
goloşka ———:Kuluçka
golot ——— :Tekerlek biçimli peynir
golot ———:Yumurtalı ekmek, kolot, kolotu
gomsilemek ——— edikodu yapmak
goncoz ——— :Hasis ( Rize’de de)
gondel ——— :Ufak , kısa
gondes ——— :Çukur
gongoş lastiği ——— :Ayağa giyilen lastik ayakkabı
gongoş ——— :Ağacçta gövdeden dalların ayrıldığı bölge
gongoş ——— ananın çarık yapılan bacak derisi
gor ———:Mezar
gorabi ——— :Köylülerin değnek makamında ellerinde taşıdıkları ve değnekleri fidanları kestikleri küçük, hafif, tepesi ağzına doğru biraz kıvrık balta
gorbagor ———:Kadınlar için – uğursuz, mezera gir
gordil ——— üğüm
gorebi ——— rak
gorena ——— :Kadınlar hakkında müstehziyane tabir
gorzit ———:İskemle
gostel ——— :kurumuş mısır sapı
gosi ——— :Kuluçka dönemindeki tavuk
gosva ——— :Bir kuş cinsi, karatavuk
govoksila ———:Kamış, sazlık, içi boş bitki (R, kifoksilo)
goyvermek ———:Bırakmak (T)
gudalis ———:Arabulucu, çöpçatan, ikitarafı idare eden (Y, kudal)
gudi gudi ———:Köpek çağırma
gudiba ———:Çocuk, köpek yavrusu, kutavi, godik
gudime ——— :Çocuk dilinde inek
guduk ———:Uç, gaga, memenin ucu
guduktera ——— :Maçka’da ağaçkakan
gugar ——— :Meyva toplamak için kullanılan çengelli ucuyla dalları eğmeye yarayan eğri dal. (R), kukar, kukara
gugo ——— :Guguk, öten kuş, horoz
gugula ——— :Şapka, fes
gugulli ———:Tepeli
gugus ——— :Tomurcuk, olgunlaşmamış meyva, kukus, kukuç
guguvaga ———:Baykuş
guguvak ———:Yaylalarda kuytu yerlerde kendi yetişen yenilebilir mantar
gulincak ———:Sürmene’de dokuma tezgahının ayak pedalı
guliya ——— :Bir tür karalahana yemeği
gulum gulum ağlamak ———:Hıçkırarak ağlamak
guman ———:Zan, şüphe
gunzi gunzi ———:Parça parça
gunzi ———:Mısır sapının içi
guraci ———:Asker toplayan memur
gurgut ———:Un çorbası içindeki topaklar
gusgustera ———:Yazları yaylada yağan yağmuru durdurmak için edilen güneş duası geleneği
güvercina ———:Bir inek adı
ğardel ———:Çocuk
ğazep ——— :Bela, çile
Ğoli ———:Deniz yosunu
ğoliva ——— :Suda haşlanmış mısır
ğoliya ——— :Karalahanadan yapılan yöresel yemek, ğulya
ğovit ——— :Kaya balığı
ğuduş ——— :Mısırı saran koçan
ğulya ——— :Karalahanadan yapılan yöresel yemek , ğoliya
ğuz ——— :Yabancı, Oğuz, Türkmen
habişkol ———:Bir çeşit yemek
haboyle ———:Bu şekilde
habu ——— :İşte bu
haçabur ———:Sürmene’de soya fasülyesinden yapılan ekmek, Rize’de hasabır, haçanbur
haçan ———:Mademki, öyleyse
haçanbur ———:Sürmene’de soya fasülyesinden yapılan ekmek, Rize’de hasabır, haçabur
hagos ——— :Sabanın tarlada bıraktığı iz, agos (E)
hahala : ———:Pejmürde, pasaklı (Y, hahaleo)
hahot ——— :Eski , kullanılamz hale gelmiş
halaç ———:Dolu tanesi (Y, halazi), halas, halaz
halapot ———:Gürültü, patırtı, şamata, halaput
halaput ———:Gürültü, patırtı, şamata, halapot
halas ———:Dolu tanesi (Y, halazi), halaz, halaç
halaslamak ———:Bir işi baştan savarak yapmak
halastar ———:Bir nevi bakır veya porselen su kabı
halaz ———:Dolu tanesi (Y, halazi), halas, halaç
halaz ———:Dolu
halt ———:Trabzon’luların Bayburt, Gümüşhanelilere verdiği isim
hamayıl ———:Muska, hamayli, hamayil
hamayli ———:Muska, hamayıl, hamayil
hamofta ———:Çilek (R, amofta)
hamofta ———:Çilek
hampa ———:Zengin
hamsi göz ———:Açık mavi renkli göz
hamsi kuşi ———:Hamsi, mısır unu ve yumurtadan yapılan yemek, hamsi puli
hamsi puli ———:Hamsi, mısır unu ve yumurtadan yapılan yemek, hamsi kuşi
hamurkera ———:Çilek
handoşera ———:Kirpi
hanseps ———:Tütsülemek, yakmak (R)
haral ——— :Büyük kıl çuval
harci ——— :Siyah ekmek
harçi ——— :Fasulye çalısı
harep ———:Keçi boynuzu
hark ———:Değirmenin su konulan bölümü (A)
harkali ———:Ceviz ve fındığı kabuğu ile kavurmak
harkoma ———:Damların üstüne konan kiremit yerini tutan çam ağalarından elde edilen ince tahta, Hartama, Hartoma
has ——— :İyi (A)
haşofila ———:Kurumuş yaprak
haşura ———:Maçka’da yağmurdan sonraki güneşli hava
hatal ——— :Eski
hatel ———:Tatha parçaları
hatya ———:Rize’de Gübre ile karışık toprak
havzal ———:Ufalmış kömür parçaları
hayat ——— :Evin içindeki bir bölüm
hececulap ———:Bir armut türü
hedik ——— :Kışın kar üstünde yürümeye mahsus içi sicimle örülmüş ağaçtan yapılmış bir nevi ayakkabı
helal ——— :Yorgun
hemayil ———:Muska, hamayıl, hamayli
hemençe ———:İki tarafından bağı olan boyun ve koldan geçirilerek asılan köylü çantası
herek ———:Sırık
hezep ——— :Bela
hillal ——— :Kur’an okunurken satırın altından takip için sürülen kağıt
hinkaka ———:Birdenbire meydana çıkmak , yakalamak
hırhındık ———:Perişan , miskin adam
hırziya ———:Kazmak, toğrağı alt üst etmek
hışır ———:Eski, yıpranmış kullanılamaz hale gelmiş
hızan ———:Yoksul kimsesiz, geçinmekten aciz aile
hlio ———:Sincap
hoda ——— :Sağdıç (Rize’de de)
hohoçi ——— :Umacı, çocukları korkutmak için kullanılan hayali yaratık
hohol ———:Toz , göze kaçan küçük böcek
hoholi ——— :Kağıt kırpıntısı
hoholli ———:pide Pazı veya ıspanaklı pide
hohor ——— :Baykuş
holbor ——— :İneklere yal yaoılan bir ot
hopal ———:Eti yenen bir kuş türü
hopeçi ———:Kurutulmuş su kabağının kapağı kutu gibi kullanılır
hopi ———:Mısır koçanı mahfazası ( Rize’de de)
hora ———:Tarla
horbol ——— :Yemeği yapılan bir ot cinsi
horom ——— :Kesilmiş mısır saplarının birbirine dayanarak kümelendirilmesi
horon ———:Karadeniz halk dansı’nın adı (Y, hora)
hortik ———:Zayıf, kambur adam
hosrofi ———:Bir çiçek
hoşmeri ———:Yazın yaylalarda kaymak ve mısır unundan yapılan yemek
hozan ——— :Köylerde ekilmemiş arazi
hristiyanlar ———:Aralık ayı
huhuris etmek ———:Türkü söylenirken yada horon oynanırken coşkudan anlamsız seslerle bağırmak, hohoro
humbes ———:Karın, batın
humi ———:Çıngırak, hurhur
humi ———:Mıaçka’da mısır koçanının yaprağı
humurgan ———:Sürmene pazarının eski adı
hutuş ———:Mısır koçanı üzerindeki yaprak
hutuş ——— :Mısırı kaplayan ince, yeşil kabuk
hüsriyenas ——— :Aralık ayı
icran ———:Yaralardan çıkan irin, cerehat
ifadi ———:Bez dokunurken kullanılan tel
iftar ———:Kürek
ifteri ———:Eğrelti otu
igles ——— :Hasta ve zayıf insan
ikogir ——— :Becerikli, ikokiris
ilahso ———:Afkur, havla
imanli ———:Yağı alınmış süt
imro ——— :Kütük çekmekte kullanılan halkalı çivi (Y, yiros)
ince Maraz ———:Verem
irgat ———:İşçi, amele
isdikan ———:Bardak
iskala : ———:Merdiven
isponkar ———:Değirmende kullanılan bez (Y)
isporit ———:Toprak tohumlanırken kazmayla çizilen hat (R, sporit)
istavrap ———:Ekim ayında olan armut türü
istavrik ———:Büyük gügüm
istavrit ———:Eylül ayı, küçük bir balık adı
isteriç ———:Ak gürgen ağacı
istikan ———:Çay kadehi
istoliz ———:Güvey traşı (Y, stolizo)
işkebir ———:Yaban arısı
işkilo ——— :Büyük köpek
işmar ———:İşaret etmek
iştol ——— :Masa
izgalit ———:tohumluk ve yemeklik mısırların asıldığı yer
izim ayı ———:Eylül ayı, üzüm ayı
izmilanka ———:Yabani kuşkonmaz, kaygana yapılır
izmira : ———:Testere (R)
kabaleşka ———:Haşlanıp süzüldükten sonra, tuzla ve soğan ekmekel tekrar haşlanan fasülye
kaban ——— :Sarp, dik arazi
kabis ——— eğirmenlerde hububata mahsus bir ölçek
kabot ———:Palto (Gabot)
kada ——— :Kedi
kadabarlos ———:İnsanı uykuda yakalayan cin, karabasan (R)
kadak ——— :Manda yavrusu
kadan alsun ———:Feda olsun
kadarahti ———:Evin içinden alttaki ahıra açılan merdiven kapağı
kafega ——— :Küçük gügüm, Gafega
kafgal ——— :Fındık kozalağı (R, kaukal; Y, koukoli), Kafkal
kaful ———:Fındık Ocağı, çalılık, Gaful
kafulluk ———:Dağınık, çalıların sardığı yer
kahleya ———:Öksüren kişi (R)
kakane ———:Zayıf adam
kakavuş ———:Lastik ayakkabı
kakoş ——— :Aptal
kalafika ———:Sepet
kalak ——— :İri yarı kaba adam
kalama ———:Yavaş, ağır, bazende küfür olarak kullanılır, Kalanuma
kalamit ———:Başaklamak
kalandar ———:Ocak ayı, Yılbaşı, Yılbaşında ev ev dolaşarak çocukların söylediği tekerlemeler, Galandar
kalaş ———:Kible, Kible rüzgarı
kale kale ———:İneği çağırmak için kullanılan tabir
kalora ———:Evde kalmış, kocaya gidememiş yaşı geçkin kız (Yunanca kaloyria, rahibe kelimesinden), Kalovriya, Kaluk
kama ———:Hançer (E, kama, çivi)
kamak ———:Maçka’da Fırından ateş, mısır çekmeye yarayan ucu eğri kürek
kamaşi ———:Kestane kabuğunun dikenli kısmı
kambokiraz ———:Çilek
kamesela ———:Buluz
kamisela ———:Yağmurluk
kanayaklı ———:Zavallı
kandilis ———:Çekirdeğe benzer bir küçük balık
kandri ———:Pulluğu öküze bağlamak için kullanılan organ
kaneta ———:Sürahi biçimli bakır kap (Y, kanata)
kangel ———:Eğri
kankoşi ———:İnek derisinin dizden aşağı olan aşağı kısmı
kanzelis ———:Fındıklar devşirildikten sonra dallarda tek tük kalanları devşirmek, Arsin’de zalis, Sürmene’de caleps (R, hantzin; Gürcüce Kanci, Lazca kandzi), Kanzilis etmek
kanzi ———:Fındık içi, sarmısak dişi, ganzi
kapara ———:Ayakkabı
kapoçi ———:Deşilmemiş yara
kapoli ———:Piç, Kopel
karak ———:Kapı mandalı
karakoncolos ———:Kışın insanlara musallat olan yaratık
karamus ———:Uçurum
karanbuk ———:Fındık ve mısırlara arız olan hastalık, mahsülü simsiyah yapar
karda ———:Kardeş
kardeş payi ———:Fındığın içinden iki tane iç çıkma durumu
karmakudal ———:Karmakarışık
karnal ———:Kola takılan sepet, Karkan
karnes ——— :Çayırlık
karsanba ———:Tehlike, fırtına gürültü
kartol ———:Patates (Rusça, kartofyel), Kartof
kasa ———:Siğil
kasa ———:Tırpan
kaşanmak ———:Hayvanların işemesi
kaşıkçı ———:Kuyruklu kurbağa yavrusu
katma ———:Sicim
katofir ———:Eşik
katolik ———:Oruç tutmayan müslüman
katotori ———:Kapı eşiği
katsi ——— :Geniz
kavara ———:Yellenmek (R, gavara; E, govor, gübreden türetilmiş)
kavlak ———:Ahmak, battal, işe yaramaz adam
kavran ———:Arı kovanı, yağ ve peynir kaplarına da denilir
kavrangoz ———:Karışıki dağınık, kavga
kaybana ———:Tembel adam, meş’um şey
kayde ———:Ezgi
kaydelemek ———:Ağıt yakmak, şarkı söylemek
kaygana ———:Mısır unundan yapılan hamsili ekmek
kaygana ———:Tavada yumurta ve sebzeyle yapılan yemekler
kayna ———:Kayığın kenarları
kebat ——— :Ağaç kavunu
kede ——— :Kedi (R, gada), Kata
kelberi ———:Fındık
kelepçe ———:İplik sarmağa mahsus tahta parçası
kelif ——— :Ağaçlardan örülerek yapılmış küçük kulübe
kelif ——— ağ evi (R ;Y, kalivi )
keltenek ———:Döküntü, süfli adam
kemçuk ——— :Biçimsiz iri ağızlı insan
keme ——— :Büyük fare
kemençe ———:Üç telli, yayla çalınan perdesiz müzik alei (F)
kemre ——— :Sığır gübresi
kenef ——— :Tuvalet
kerenti ———:Tırpan
keres ——— :Ekmek kabuğu
kertel ——— :İneğin yal kabı (Y,kertel)
keşan ———:Peştemal türü, Çeşan, Keşen
ketan ——— :Keten (A)
keyvane ———:İhtiyar ve iş ehli kadın
kezme ———:Ayakyolu
kıdı Kıdı ———:Kedi çağırmak için söylenir
kilar ——— :Otlaklar
kilos ———:Bakır eşyaların çarpmayla zedelenmesi
kilse kuşi ———:Parlak renkli bir kuş
kinsi ——— :Elma, armut çöpü
kip ——— :Toplu, kuvvetli gergin
kıraça ——— :İstavrit balığının incesi
kiren ——— :Kızılcık
kıreni ———:Oluk, tahtadan su oluğu
kirez karayemişi———:Öteki karayemişlerden daha erken olgunlaşan, rengi daha kırmızı karayemiş türü
kirezayı ———:Haziran
kırgan ——— :Ölüm ( Rize’de de)
kırtil ——— :Yaylalarda yetişen dikenli bir ot
kırvanto ———:Kirli pasaklı adam
kise ——— :Saksağan
kıylı ——— :Kenarları yüksek tepsi
kızan ayi ———:Hayvanların kızana geldiği ay
kızana gelmek ———:Hayvanların çiftleşme arzusu duyduklarını belli etmeleri
kızobo ———:Kızım
kobal ———:Büyük kalın değnek
kobat ——— :Beceriksiz
kocakari ———:Yaşlı kadın
koç ayi ———:Ekim ve kasım ayları
koçinbela ———:Erik
koçozina ———:Siyah benekli bir küçük balık
kod ———:Bir ölçü birimi, God
kodespa ———:İyi arkadaş
kodespena ———:Becerikli ev kadını
kodi ——— :Lahananın sapı, Godi
kodoş ——— :Mısır sapı
kofe ——— :Sağır, Kofi, Kofos, Kofuz, Kofu
kofi ——— :Meyvelerin çekirdekleri ihtiva eden yenilmeyen kısmı
kofin ——— :Yaprak sepeti
kofte ——— :Kendir bıçağı
koftra ——— :Rize’de Su yolunu kesmek için kullanılan tahta
kohraka ———:Mutsuz kadın
kokir ——— :Çalışkan, becerikli
kokize ———:Boğmaca hastalığı
kokneça ———:Fındık yada çay toplanırken kullanılan torba
kokozlanmak ——— :Horozlanmak
kolebessa ———:Sığır gübresinde yaşıyan kurt
kolidi ———:Kendir
kolişevra ———:Kertenkele
koliva ———:Haşlanmış mısır
kolot ———:İçinde bütün yumurta olan buğday veya mısır ekmeği
kolot ——— :Yumurtalı ekmek, golot, kolotu
kolotu ———:Yumurtalı ekmek, golot, kolot
kom ———:Dağ evi
komat ———:Parça, komadi
kombos ———:Tomurcuk
komohti ———:Lazca konuşanlara Trabzon’da takılan ad, Rize’de mohti denir
komri ———:Tahtadan yapılmış küçük ve alçak iskemle
komsilamak ———:Birini diğerine geçmek
koncolos ———:Tuhaflık eden gülünç şekillere giren insan
konop ———:Sivrisinek
konzi ———:Bir şeyi çok ezmek, dağıtmak, fişeğin sapı
kopat ———:Kaba, biçimsiz, büyük
kopça ——— üğme
kopçe ———:Düğme
kopeli ———:Piç ( Rize’de de)
korada ———:Zayıf, cılız
korç ———:Tabure, Gorç
korda ———:Tahta kurusu
kordobo ———:Ahır kapısı
korepi ———:Ucu sivri küçük ve iğri bir nevi balta, diğer bir ismi dahara
korona ———:Zavallı
korsil ———:İskemle
kosi ———:Kuluçkaya oturan tavuk
koska ———:Böğürtlen
koskodor ———:Kibirli
koskon ———:Hayvanların bel kemiğinin nihayet noktası
kosnok ———:Açıkgöz, kurnaz çocuk
kospodar ———:Ağalık taslıyan kişi
kostel ———:Mısır yapraklarının yapraksız ve meyvesiz tarlada biçilmiş kalan yukardaki kısmı
kosu ———:Kuluçka, Sürmene’de kosı
koşat ———:Teke olmamış keçi
kot kafa ———:Aptal
kot ———:Altı okka mısırı tesbit eden ölçü birimi
kotan ———:Pulluk
kotarmak ———:Servis yapmak
koti ———:Lahananın sapı
kotol ———:Küt
kotoni ———:Taneleri çıkarılmış mısır koçanı
kototori ———:Kapı eşiği
koviçe ———:Saplı küçük sepet ( Rize’de de)
koyizme ———:Feryat
koytak ———:Alçak yer, dere içleri gibi
koza ———:Elde çıkan sivilve
kozalak ———:Selvi ve çam gibi ağaçların meyvası
kozefter ———:Bir işe yaramayan yahut kesmeyen kör bıçak
kölük ———:Merkep, eşek
köstere-Kösre ———:Bilem taşı, orak bilenen taş
köze ———:Pınar, menba
kremul ———:Zincir
kuba ———:Yüzüstü
kubalez ———:Karakabak
kubani ———:Kurban olduğum
kuçiris etmek ———:Çömelmek
kudal ———:Karıştırma amaçlı kullanılan değnek
kudap ———:Bir armut türü
kufa ———:Ahşap su kabı
kufika ———:El sepeti, Gafika
kuka ———:İplik yumağı
kukar ———:Meyva toplamak için kullanılan çengelli ucuyla dalları eğmeye yarayan eğri dal. (R), gugar, kukara
kukara ———:Meyva toplamak için kullanılan çengelli ucuyla dalları eğmeye yarayan eğri dal. (R), gugar, kukar
kukarina ———:Karabatak
kukasamboli ———:Saklanbaç
kukuç ———:Tomurcuk, olgunlaşmamış meyva, gugus, kukus
kukus ———:Çam kozalağı
kukus ———:Tomurcuk, olgunlaşmamış meyva, gugus, kukuş
kukuvaak ———:Çömeler oturmak, bir yayla çiçeği
kula ———:Duru ile beyaz arasında koyu al rengi
kuliya ———:Boynuzsus keçi
kulur ———:Bezelye tanesi
kumakuduz ———:Hiç bir yere bakmadan çabucak gitmek
kumar ———:Orman gülü
kumbaz ———:Tertip
kumbuz ———:Yumruk
kumsi ———:Lifleri alınmış kendir
kumul ———:Ot yığını
kumuş ———:Dikenli kestane kozası
kundul ———:Sakat , el sepetinden büyük sepet türü
kunkuş ———:Kurumuş
kupli ———:Kilit
kurdi ———:Kadınların yük taşırken bellerine doladıkları bez yada ipten örtü
kurut ———:Süzülmüş yoğurtla yapılmış bir çeşit peynir, haya, testis, Gurut
kusi ———:Kuluçka tavuk
kuşlastiği ———:Sapan
kutavi ———:Çocuk, köpek yavrusu, gudiba, godik
kutun ———:Mısır koçanı, kutur
kuvar ———:Yumak
kuyis ———:Çığlık
kuymak ———:Mısır unundan yapılan bulamaç
kuza ———:Siğil
kuzika ———:Kızım
kuzine ———:İçinde yemek pişirilen soba
küçük ayı ———:Şubat
küçük katun ———:Serçe parmak
külür ———:Bezelye
kümes ———:Arı peteği, gümeş
kütük ———:Çapula yapılan tezgah
labaza ———:Kuzukulağı benzeri bir bitki
lago ———:Aptal
lahana ———:Karalahana, mavrolahana (Y, lahana, sebze)
lahmi ———:Mısır ile karışık lahana yemeği
laka ———:Lokma
lakot ———:Bitkilere zara veren bir böcek, yer köpeği de denilir
laksin ———:Bir mantar ismi
lakşiya ———:Bulaşık, ıslak
lambaza ———:Bir çocuk oyunu
lamesli pide ———:Sürmene’de pazı veya ıspanak katılarak yapılan pide
lankona ———:Sarı yılan
lanuz ——— :Nesil
lapçin ———:Tabanları kırık ayakkabı
larestera yapmak ———:Ayaklarını sarmak
laşka ———:Boşvermiş
latir ———:Hayvan temi olarak kullanılan bir bitki
lazut ———:Mısır, Sürmene’de Lauz, Lazot
lenger ——— :Meşale
leşko ——— :Şişman adam
levin levin ———:Telaşlı
libade ———:Hırka
lifer ———:Yabani bir yemiş türü, Lifor
ligorisa ———:Bir kabuklu yemiş türü
likans ———:Bir ot türü
likarbe ———:Ormanda yetişen nohut büyüklüğünde siyah mayhoş bir meyve
likit ———:Kirli su birikintisi
likseya ———:Bir ot türü
liver ———:Tabanca, Parabellum adlı tabancanın Luber modeli, Löver, Luber
livera ———:Mezarlıkta yetişen bitki
lobia ———:Fasülye
lobut ———:Büyük değmnek, mecazi olarak kaba adam
log ——— :Taş silindit
lom ———:Taş sökmek, yer kazmak için kullanılan demir kazık
lonca ———:Gizli iş kurmak
longos ———:Deniz kenarlarındaki kayaların diplerindeki derin yerlere denir
longovit ———:Kaba saba adam
longoz ——— ere ile denizin birleştiği yerde oluşan girdap
lök ——— :Kapılarda su sızan yerleri kapamaya çalışan bir nevi macun
lulus ———:Kel
lutriya ———:Kelepir
makel ——— :Kazma
makena ———:Araba, tabanca
makoci ———:Mekik
malez ———:Kedi ve köpeklere yedirilen her şeyin karıştırıldığı yemek, Sütlü kabak lapası
mamancika ———:Bez bebek
mamula ———:Diken meyvesi
manca ———:Yemek
maneftera ———:Eğrelti otu türü
mangur ———:Köpek bağı
mani mani ———:Yavaş yavaş, peyder pey
mani ——— :Anne
mania ———:Kurum, is, Maneye
maniman: ———:Çabuk, çabuk
mankor ——— :Azgın köpekleri bağlamak için kullanılan zincir
mansiya ———:Olgunlaşmamış mısır koçanından öğütülerek yapılan ekmek
manuşak ———:Güzel kokulu boz renkte bir yayla çiçeğinin ismi
manya ———:Çocuk oyunlarında tayin edilen hedefin ismi
manzilis ———:Hayvanlara mahsus yemek, yal
maran ———:Sarı rekte yayla çiçeği, güzel koktuğu için çocukları bununla yıkarlar, Maranta, Maranda
maranfe ———:Hoşaf yapılma için kurutulmuş meyva
maranzul ———:Olmuş kemale ermiş incir
maraz ——— :İllet, hastalık
mareslemek ———:Rehavet çökmek, cansızlaşmak
marko ———:Erkek kedi
martin ———:Tüfek
marzalak ———:Yalan yalnış sözler
masat ———:Bıçak bilemeye mahsus taş veya demir
masmas ——— :Manzarası biçimsiz, çirkin
mastallamak ———:Bir şeyin üstüne varmak, çok incelemek
mastalya ———:İneğin yal kabı
masti ———:Dişi köpek
masti ———:Kız çocuklarına “seni gidi cadı” anlamında söylenir
matrika ———:Küçük balyoz
mavrengel ———:Beceriksiz, zavallı
mavroşkil ———:Bir nevi balık
mayeps etmek ———:Tadına baktırıp iştahını açmak
mayhoş ———:Ekşi
mayıs beceğu ———:İlkbaharda görülen kabuklu bir böcek türü
mayıs dikeni ———:Kısa boylu, yaban gülüne benzeyen çiçekleri olan bir ağaç
meci ———:İmece
medane ———:Tövbe etmek
melemet ———:Palamut
melen ———:Değirmen taşı oluğu
memşa ———:Ayakyolu, hela
meni meni ———:Hızlı hızlı
menilemek ———:Yavaşlamak
mere ———:Mera, otlak
merek ———:Saman veya ot konulacak kulübe
mertek ———:Çit
mesrebe ———:Maşrapa
metroşike ———:Küçük sepet
mezak ——— :Mezelemek
mezere ———:Otlak, çayır, yaylaya çıkmadan önce hayvanların yayıldığı yer
midar tel ———:Pamuk ipliği
miksu ——— :Sümüklü
mila ——— :Elma
mile ———:Bilye
milliyetçi ———:Akrabasına, hemşerisine düşkün
mimit ———:Yüzde ve vücutta çıkan sivilceler
minci ———:Yöreye has çökelek peyniri, minzi
mitil ———:Şiltenin pamuğu ihtiva eden iç kılıfı
miyanci ———:Görücü
mizmilak ———:Diken
moçot ———:Beceriksiz, sakat
modofengo ———:Küfür
modonilon ———:Küfür
modul ——— :Merkepleri sürmek için kullanılan bir karış uzunluğunda odun parçası
moloşa ———:Ebe gümeci
moloz ———:Toprakla karışık taş döküntüsü
momoç ———:Tırtıl, kurt
momol ———:Böcek
momoli ———:Diken başı
moncol ———:Gülyabani gibi adam
mora ——— :Böğürtlen
mose ———:Küfür
mozika ———:Gebe olmamış, az sağılır inek
mucurum ———:Beceriksiz, felçli
mudura ———:İşe yaramaz
mufal ——— :Ahır penceresi
muh ———:Çivi
muhlama ———:Sebzeli, yumurtalı yemek
muhli ———:Değirmen taşının içindeki mil
mumuda ———:Beceriksiz adam
mumul ———:Uyuşuk, siyah kabuklu un böceği
muncur ———:Yüz
munduruş ———:Kudretsiz adam, uyuşuk
muni ——— :Kadın cinsel organı
munzur ———:Hayvanların burnunun ucu
murmut ———:Ağaçların dal ve yaorak çıkaracağı sırada hasıl olan şişlikler
murseps ———:İneğin memesine süt gelmesi için oğuşturma
murş ———:Delik
musibet ———:Başbelası
mustavaca kuşi ———:İnsandan kaçmayan serçeye benzer kuş
muşmula ———:Malta eriği, Yenidünya meyvesi
mutuş ———:Erkek çocuk
muzur ———:Meraklı
müşkeftü ———:Mızmız
müşkenar ———:Yaylada kelifin yanına yapılan koyun ağılı
nacak ———:Küçük balta
nafele ———:Nafile
nahır ——— :Sürü
nahtar ——— :Anahtar
namazga ———:Seccade
namose ——— :Küfür
nanay ———:Akılsız
natos ———:Tarlanın biçildikten sonraki hali
natura ———:Bünye, tabiat
nayla ———:Rize’de Paska, serander
nekes ———:Hasis
nemrut ——— :Hain
nene ———:Anne, büyükanne
niça ———:Bir çeşit ot
nife ——— :Gelin
nogamise ———:Heniz gelin olacak kız
nusga ———:Muska
nuzul ———:Felç
o ki ———:Madem ki
Of kabağı ———:Karakabak
oflan ———:Sürmene’de raf
ofreya ———:Çatıda bulunan delik
ofriyos ———:Ofreya’dan çıkan duman
oğune ———:Önüne
oksek ———:Ateşte yakılan odunların yanmamış ve kısmen sağlam kalmış parçaları
oksobis ———:Biimsiz, pis, murdar
oksobis ———:Meraklı
okşokana ———:Varda , cesur
olonotranan ———:Güçlülük, büyüklük, kendini büyük sanmak
oluk ———:Kaynak suların aktığı üstü açık boru
orak ayı ———:Temmuz ayı
ospi ———:Ev
otarmak ———:Hayvanları otlatmak
otiş etmek ———:Gürültü yapmak
otluk ——— :Mısır bitkisinin gövdesi
paçarez ———:Engel
paçaroz olmak ———:Engel olmak, ayağa dolanmak
pahil ———:Kıskanç
palak ———:Küçük ve şişman köpek veya ayı yavrusu, Palah
palalos ———:Aptallık hali, Palavos
palaş ———:Allerji
palikarya ———:Yiğit, delikanlı
pambara ———:Azar, dayak
Panti ———:Ahırda ineğin otlarının konulduğu yer, bandi
panti ———:Hayvanların yem yediği kap
parafloy ———:Fırının ön bölümü
parakami ———:Ocağın kenarında oturulan kerevitlere verilen ad, Parakath
parastal ———:Eski ayakkabı
pardi ———:Dişi çakal, bardo (R)
paromana ———:Doğum yapmış kadına götürülen yemekler, dadı, baromana (Y, para, yakın; mana, dadı)
paronim ———:Lakap, takma ad, barenim (Y, paromin)
parsen ———:Yiyen hayvanları sarhoş eden bir ot türü
parsi ———:Küçük pencere
partal ———:Palavra
partos ———:Şişman adamlara denilir, lakap olarak da kullanılır, Partoz
pas ———:Ekinlere arız olan bir hastalık
pasafta ———:Aşağılık, değersiz insan
pasal ———:Otlayan hayvanların bağlı bulunduğu kazık
paska ———:Sürmene’de Serader
pasoslanmak ———:Zedelenmek, ez,lmek
patiçi ———:Taze fasulye
patima ———:Döşeme, zemin, basamak, batoma, patoma (Y, patoma, döşeme)
patlican inciri ———:İncir türü
patoma ———:Döşeme, zemin, basamak, batoma, patima (Y, patoma, döşeme)
patome ———:Ahırda ineklerin yattığı tahta, döşeme, Batoma
patul patul ———:Lapa lapa kar yağması
patul ———:Beyaz
pedeliza ———:Kelebek, bedeliza (Y, petalouda)
pelit ———:Birmeyvesiz ağaç cinsi
pepe ———:Yoğurt
pereme ———:Genişçe dere ve ırmaklarda bir sahildenkarşı sahile geçmek için binilen ve iki sahil arasında gerilmiş halata tutunarak yürütülen sal veya sandal
peresbet ———:Dağınık
peşenk ———:Kervanın önünde giden yola alışkın beygir
peşkir ———:Havlu
peşko ———:Küçük soba
peşko ———:Küçük yuvarlak soba, beşko (Rusça peş soba, – ka Rumca küçültme eki)
petek ——— :Arı
peygamber öküzü——— :Vurdumduymaz
pezük ———:Vakfıkebir’de pancar
piçak ———:Bıçak
pifoli ———:Folluğa konan yumurta
pifolluk ———:Tavukların yumurtladığı yer
pilavra ———:Değirmen taşlarını üst üste bulundurmak
pileki ———:İçinde ekmek pişirilen tekne şeklinde kap
pileki ———:Mısır ekmeği pişirmeye yarıyan taş, düz zemin, bileki (Y, düz zemin)
pilita ———:Su kazanlı fırın
pines ———:Kümes
pipli ———:Erkek çocuk penisi
piron ———:Çatal
piron ———:Çatal, biron
pirpirim ———:Semiz otu
pisik ——— :Kedi
piştof ——— :Tabanca
Pithemi ———:Bir karış, uzunluk ölçüsü, bitemi
pohorik ———:Biçimsiz, omuzları kalkık, başı omuzlarının içine çekmiş adam
polamaçi ———:Yeni doğuran ineğe verilen su ile karıştırılmış mısır unu
polestera ———:İş önlüğü
pontil ——— öşeme, ahırın tahta zemini
posul ———:Taze mısır
potin ———:Ayakkabı, Potisiya
potur ———:Kadınların iş yaparken giydikleri pantolon, bodur
pöhle ———:Batı Trabzon’da koyun veya ineğin kemiksiz taraflarındaki eti
pöhrenk ———:Bat Trabzon’da su yolu
pudesi ——— :Yün eğirmekte kullanılan iğin bir kısmı
pul ——— :Süs
puli ———:Piliç
puli ———:Sevgili, yavru, kuş, buli (Y,pouli)
pulim ———:Yavrum, mini miniğim, tavuğum
pullim ——— :Elbisesi benek bene
pupu ———:Para
pupuçi ———:Şişman çocuk
pur ———:Taştan daha yumuşak alelade topraktan daha sert bir nevi topak
purçuk ——— :Küçük bez parçası
purtul ——— açavra
purunca ———:Küçük bez parçaları, paçavra
puşa ———:Mısır koçanı yprağı
puşi ———:Küçük çam fidesi
ragraga ———:Gürültü
rahçe ———:Takke
rahna ———:Örümcek
rama ——— :İplik
reiz ———:Kaptan
reni ———:Tavan
reya ———:Koku, Reyha
risi ———:Lahananın içi
rivaoban ———:Orak
roghe ———:Kendir teli işlenen alet
rokobi ———:Mısır fidesi
rokovat ———:Kendirin sarılarak ip yapıldığı alet
saçayağı ———:Ateş üzerine tencere v.s koymak için kullanılan üç ayaklı bir eşya
sağa ———:Sana
sağan ———:Tabak
sakırga ———:Yapışkan adam
sakonari ———:Buğdayın değirmende döküldüğü yer
salahana ———:İşsiz güçsüz adam
salahor ———:Serseri
sanga ——— :Büyük dilli kapı kilidi
sarfulis etmek ———:Tırmalamak
sargan ———:Zargana balığı
sele ———:Çamaşır sepeti
semelek ———:Kalın kafalı
semet ———:Hamur tahtası
serek ———:Çamur yayığının ağzına bağlanan bez
seren ———:Üzerine herhangi bir şey asılan ip yada sırık
sevdaluk ———:Sevgi, aşk
sıçan ——— :Fare
sifte ———:İlk defa, önce
sıksara ———:Hizli oynanan erkek horonu
simur ———:Mısır ekmeğinin yağda eritilmesiyle yapılan yemek
singruz etmek ———:Küsmek
sinor ———:Sınır, arazi hududu
sintina ———:Kayığın baş tarafındaki boş yer
sırifta ———:Yumurtalı sıvı hamurun kızgın yağda ufak parçalar halinde atılması ile elde edilen tatlı çeşidi
soktopi ———:Mangaldaki kül ve közler
somar ——— :Bir ölçü, on altı kot miktarındaki hububat
somizme ———:Araya girmek
su armudu ———:Bir tür armut
suhtopi ———:Kül ve közlerin beraber bulunması
sukra ——— :Mısır koçanının içi
susar ———:Kilit, soser
şafliz ———:Ağızdan akan salya
şarkada ———:Yaramz , haylaz çocuk
şataf ———:Parlak
şelek ———:Arka yükü
şeya ———:Çamaşır
şilidi ———:Çorap bağı
şimula ———:Horon oynarken söylenen çömel kalk komutu, alaşa
şişek ———:Kısır koyun
şoniçe ———:Karda açan beyaz veya pembe çiçek türü
şrombil ———:El değirmeni, mısır çorbalığı çekilen taş, Şoromul, Şoromil
taban inciri ———:Yemişleri en son olgunlaşan incir türü
taka ——— :Küçük yelkenli
takture ———:El sepeti
talaş ——— :Kavga, dövüş
talaşa koymak ———:Telaşlandırmak
tami ———:Çay
tantana ———:Şenlik
tara ———:Büyük orak (odun kesmek için kullanılırdı)
taraba ——— :Evlerin avlusuna tahtadan yapılan çit
taraba ———:Tahta perde
taraks etmek ———:Alt üst etmek
tas ———:Kase
tatari ———:Az pişmiş
tatariko ———:Yay
tavali ———:Tavada pişmiş hamsi
tavli ——— :Ucu yanan odun
telis ———:Boş çuval, telhis
temele ———:Ocak taşı
temli ———:Fındık dalı
tengel ———:Muşmul
termaş ———:Sahibi yok başıboş
tevek ———:Kabak asması
teveka ——— :Başıboş
tiraca ———:Sardalyagillerden bir balık türü
tirakon ———:Bir balık türü
tiril ———:Bir çeşit gömlek ismi
tirma ———:Un çorbası
tırmata ———:Ekmek kırıntısı
tirsi ——— :Bir balık türü
tiz ———:Kene (R)
tiza ———:Kene (R), diza, tiz
toloz ——— :Hile
tombak ———:Yumak
tombil ———:Tarla kuşu
tonilon ———:Güneş hakkı için!
tonya pahlisi ———:Bir çeşit fasülye
tor ———:Balık ağı
torun ——— :Yeğen
traj ———:Yamaç
tranis olmak ———:Üzülmek
traz ——— :Üç taş oyunu
tufa ——— :Mezbele
tumbi ——— :Arazi üzerinde yüksekçe yer
tumbula ———:Tombul kadın
uçkur ———:Bele bağlanan ip
ula ———:Erkeklere hitap şekli
Urum ———:Rum
urus fasülyesi ———:Bir tür fasülye, lobia
Urus ———:Rus
uskoli ———:Kendirin hurdası çıktıktan sonra geriye kalan kısmı
uşak ———:Erkek çocuk
üç etek ———:Eskiden giyilen kadın kıyafeti
üstü gitmek ———:Baş dönmesi
üzüm ayı ———:Kasım ayı, İzim ayı
vado ———:Kırmızı renkli böğürtlene benzeyen bir meyva
vagon ———:Tütün kurutulan ahşap askı
vardo ———:Hamalların, yük taşıyanların yollarını açmak için “dikkat” anlamında bağırdıkları ümlem
vargit çiçeği ———:Pembemsi bir çiçek
varos etmek ———:Yankılanmak
vato ———:Alaca balık
vaynos ———:Yaygara, gürültü
vedro ——— :Kova
vinzo ———:At sineği, Vinzos
vinzoslanmak ———:Sineklerin ısırdığı hayvanın huysuzlanıp koşması
vira ———:Kayık halatlarının bağlandığı alet
viya ———:Dalga
viyalamak ———:Alttan almak
vol ——— :Tarla bellemede belin çıkardığı toprak
vol ———:Tarla bellenirken oluşan çamur toprağı
vola etmek ———:Volis etmek, Ceviz ve fındıkları kabuklarından ayırmak
volar ———:Tarla bellenirken kaldırılan büyük toprak parçası
volta ———:Balık oltası
vovola ———:Maçka’da yumurta
vurgoz ———:Karanlık, rutubetli yer
yaban adamı ———:Dağda yaşıyan tüylü, vahşi insan, Karakonciols
yal ———:İnek yemeği, çeşitli bitkilerin karıştırılıp kaynatılmasıyla yapılır
yalağuz ———:Yalnız, Yalanuz
yali gitmek ———:Gemilerin kıyıya yakın gitmesi
yali uşaği ———:Deniz kıyısında büyüyen çocuk
yali ———:Sahil, kumsal
yangazluk ———:Düzeni bozmak, sorun çıkarmak
yanis ———:Kokmuş sularda bulunan küçük böcek
yankaz ———:Sinsi, aksi adam, Yangaz
yanpur ———:kötü kılıklı adam
yarma ———:Yarılmış kütük, fırınlanmış mısır
yastası ———:Meraklısı
yaşık ———:Kasa, sandık
yaşmak ———:Baş örtüsü, tülbent
yavris eriğu ———:Bir yeşil erik çeşidi
yel ———:Romatizma
yele yele ———:Çabuk çabuk
yer kirazı ———:Çilek
yer liforu ———:Bir çeşit lifor, yabani yemiş
yiğ ———:Yün eğirmek için kullanılan alet
yisa ———:Çekmek var gücüyle asılmak, yüsa
yokuş ———:Yukarı, dik
yomra elması ———:Bir elma çeşidi, Gemora elması
yomurta eriğu ———:Bir erik çeşidi
yosa yosa ———:Kayıkkaraya çekilirken söylenen ünlem
yoşa ———:Koyunların sırtına sürülen kırmızı boya
yufka ———:Sığ
yürek ağrısı ———:Açlık, Yürek bolanması
yürek ———:Mide
yüzini köpek yalamak ———:Birisinin yüzünü köpek yalarsa utanmaz olacağına inanılır
zabuşka ———:Makbuz
zagel ———:Kazma
zaguda ———:Yeşil zeytin
zağana ———:Yengeç, Cahana
zağar ———:Büyük erkek köpek, yaşlı erkeklere karşı hakaret olarak da kullanılır
zahana ———:Yengeç , cahana
zahre ———:mısır
zakoti ——— :Gayet ekşi
zanga ———:Kilit
zangar ——— :İnatçı
zangariya ———:Dokumacı
zango ———:Bir çeşit fındık
zangoç ———:Kilisede çan çalmakla görevli kişi, sakat, topal anlamıda kullanılır
zava ———:Yüzük
zavrak ———:Debdebe, tantana, ihtişam
zazal ———:İri yarı, heybetli fakat beceriksiz, bir işe yaramayan adam, kel, çıplak
zazel ———:Köylerdeki serander denilen ev kısmının dallardan örtülmüş kısmı
zerihta ———:Tuzlu su ile hamur haline getirildikten sonra biraz da maya katarak yağda parça parça pişirdikten sonra üzerine şeker yada bal dökülerek yenen tatlı
zestas ———:Hazımsızlık, rahatsızlık, çok yemek sonrası kötü hissetmek
zevli ———:Öküzün boyunduruğunu iki taraftan boğazına rapteden tahta çubuk
zezoka ———:Çamurdan yapılmış küçük kutu
zibil ———:Çöp, süprüntü
zibra ———:Az, ufak
zibros ———:Bozuk arızalı, hafif lamba ışığı
zifin ———:Ormanlarda yetişen sarı renkli bir bitki
zigar ———:İneklerin yediği bir ot
zihnis ———:Ocaklardaki kurum
ziki ———:Şilte veya minder kılıfı
zimbonak ———:Cahil, boş insan
zimilange ———:Kayganası yapılıp yenebilen bir ot türü
ziniya ———:Tavuk pisliği
zinok ———:Deniz derya
zinos ———:Martı kuşu
zipka ——— :Bacakları dar, ağı geniş, geleneksel Laz pantolonu, Zipga
zipka ———:Karadeniz’e özgü körüklü şalvar
zirbiya ———:Suya batırılarak yenilen katıksız ekmek
zirikzirna ———:Yankı, tahtarevalli, yankılanmak
ziza ———:Yanmış, çok sıcak
zizil ———:Toprak içine gömülmüş solucan
zizoli ———:İlk baharda yetişen taze otlar
zo ———:İnek
zobazorina ———:Zoru zoruna, kaba güç kullanarak
zoli ———:İlik
zolot ———:Aptal
zot etmek ———:Lehim yapmak, madeni eşyaları ısıtarak parça ekleyerek uzatmak
zot ———:Bıçak bilemek
zot ———:İnatçı, aksi
zubun ———:Entari
zuğlis ———:Ezmek, çayır ezmek, çiğnemiş ot, çok geçilen yol, Cuhnis, Çuğnıs, Çuğnos
zuluf ———:Fındık veya fasulyenin tanelerini kaplayan kabuk
zumur ———:Bir şeyi buruşturmak, sıcak mısır ekmeğini sade yağla karıştırarak yapılan bir nevi yemek
zunis ———:Tavuğun tüylerini yakmak, tutuşturmak
zükan ———:Nezle
zizil ———:solucan
gaşgaş ——— :sincap
sarambuk ———:sarışın
zıngılık ———:boğaz
feruk ———:biraz büyümüş civciv
gofi ———:kara lahananı sapı
kışşe ——— :tavuk kovalamak için denir
hohol ——— :çöp,çöp parçası,toz
herk ——— :tarlayı kazımak,işlemek
ligonca ———:kötü hava, sisli,yağmurlu v.s
peçko ———:soba
galandar ———:ocak ayı
hıstiyanar ———:aralık ayı
zuluf(fuda) ———:fındığın bitkimsi dış ceperi
zingalit ———:zayıf insan
zigora ———:mısırın yendikten sonra kalan koçanı
fotik ———:çukur
çapul ———:yama,eskimiş elbise
gorzalak ———:çam kozalağı
dizluk ———:kadın donu
gobca ———:düğme
uşak ———:çocuk,kişi
zinek ———:kıvılcım
momoç ———:böcek
bedaliza ———:kelebek
labes ———:ince,yatsı biçimde olan